برای دانشجویانم

کاربلاگ های درسی //سید محمود نجاتی حسینی

درس گفتار

دانشگاه تهران- دانشکده علوم اجتماعی

{درسگفتارتاریخ تفکراجتماعی دراسلام}

مروری بر مبانی (فلسفه )غربی  و(معارف ) اسلامیa

27 آبان ماه 1393

nejati.hosseini@gmail.com

بخش اول

الف) تکوین و تحول در تفکر اجتماعی: از فلسفه اجتماعی تا دانش اجتماعی

1-       با توجه به شواهد باستان شناسی دانش توجه فزاینده به زندگی اجتماعی در بطن روابط خویشاوندی و سیاست ورزی منجر به شکل گیری تفکراجتماعی  در دوره تمدنی باستانی می گردد.در این دوره عقاید کلی وتا اندازه ای مبهم در زمینه روابط انسان با محیط خانواده،خویشاوندان وحاکمیت محور آن چیزی است که می توان ازان به عنوان تفکر اجتماعی  social thoughtنام برد.

2-       با توجه به همین شواهد می توان گفت که تفکر اجتماعی موصوف به مرور بر تعامل اجتماعی ادمیان با محیط زندگی خود و نیز مسئولیت های اجتماعی انسان ها تاکید می کند.از این لحاظ  تفکر اجتماعی  تحول یافته به صورت قضاوت های تعیم یافته  در باره طیف وسیعی از پدیده های اجتماعی حاکم بر زندگی  خود را نشان می دهد مانند قضاوت در زمینه  اموری نظیر:جرم، جنایت، مجازات، تعاون، جنگ ، صلح، خانواده، داد وستد.ازآن جا که این  نوع تفکر بیش تر متضمن  امر و نهی ، درست و نادرست دانستن ، و به طور کلی ارزش گذاری امور زندگی و توجه دادن آدمیان به اهداف اخلاقی و زندگی مطلوب است،لذا می توان این بخش از تفکر اجتماعی را فلسفه اجتماعی social philosophy  نامید.جوهره این فلسفه ورزی اجتماعی تشویق و ترغیب ،توصیف وضعیت های مطلوب تجربه انسانی ،ساختن باید نبایدهایی هماهنگ  برای عمل اجتماعی  و فعالیت های جمعی است .به طورخلاصه " ارزش گذاری به جای مشاهده و توصیف عینی و نیز داوری و قضاوت به جای دانش پردازی " رکن اصلی فلسفه اجتماعی است.

3-       به موازات تحولات معرفتی نظیر شکاکیت و نیز امکان مقایسه زندگی های جمعی با یکدیگر نطفه تردید و ظن در درستی  یا نادرستی دانسته ها ی پیشین شکل می گیرد که مهم ترین  نتیجه آن  را می توان کمک گرفتن از بینش عینی مبتنی بر مشاهده برای فهم  انواع زندگی  اجتماعی  دانست.در این زمینه بینش های تاریخی جغرافیایی  به کمک بینش اجتماعی آمده  و اولین جرقه های تحول از فلسفه اجتماعی به سمت پیدایی نوعی دانش اجتماعی  مقدماتی فراهم می شود. دانش اجتماعی social knowledge  مزبور ( که می توان ان را پیش زمینه نوعی نظریه پردازی اجتماعی  اولیه early social theorizing دانست) خود را به صورت نوعی بینش اجتماعی عینی - توصیفی  - تحلیلی دقیق تر نمودار می سازد و لذا به جای  توجیه امور اجتماعی  "ان گونه که باید باشند" از رویه  توصیف امور اجتماعی " ان گونه که هستند" استفاده می کند.به این معنا اهداف دانش اجتماعی موصوف (متفاوت از  فلسفه اجتماعی که دستورالعملی  و "ایین راهنمایی اجتماعی " است)  عمدتا "رویه ای و بینش و نگرش علمی به زندگی اجتماعی" محسوب می شود.در این جا ما شاهدیم که "روابط  اجتماعی"  و "شکل های زندگی  اجتماعی" در نهادهای اجتماعی  اولیه ( : دین، خانواده، سیاست، اقتصاد ، آموزش ) مهم ترین محور مباحثات د ردانش اجتماعی است.

4-       برخی از مورخان اندیشه اجتماعی  معتقدند که مهم ترین عناصر تعیین کننده در تحولات  تفکر اجتماعی ( که منجر به شکل گیری فلسفه اجتماعی ، دانش اجتماعی و نهایتا نظریه اجتماعی به معنای مدرن آن شده است )عمدتا به  تغییر درالگوی های جهان بینی فرهنگی ، ایدئولوژی عقیدتی، نظام های ارزشی تمدن ها و جوامع بشری سابق و لاحق برمی گردد.منظور تحول دربینش و نگرش و منش نسبت به "انسان- خدا- جهان- طبیعت- جامعه " است که منجر به تفاوت در انواع تفکراجتماعی  می شود ، مانند تفاوت و حتی تضاد  میان  تفکر اجتماعی : غربی / شرقی؛ عرفی /شرعی ؛ معرفتی / عقیدتی ؛ سنتی / مدرن ؛ مدرن / پست مدرن . از این لحاظ است که می توان تفاوت را به صورت مقایسه ای میان بینش اجتماعی هندی،چینی،ایرانی، عربی،غربی کاوید.  

5-       برای فهم دقیق تر و روشمندتر تفکرات اجتماعی  و نیز فلسفه اجتماعی و دانش اجتماعی موصوف  ، بهترین رویه این است که  عناصر هندسه معرفتی این تفکر را بتوان از هم باز شناخت. منظور شناخت این وجوه  معرفتی است:

- انسان شناسی ( تصور نسبت به ماهیت انسان )

-هستی شناسی( تصور راجع به نسبت انسان با خداوند، طبیعت و جهان )  

-اجتماع شناسی (تصور نسبت به رابطه انسان با دیگری )

ب) نمونه هایی از تفکر اجتماعی  کلاسیک غربی



a ) مباحث با استفاده از این منبع تنظیم ، مرتب  و ویرایش شده است :

رحمت ا... صدیق سروستانی، محمود رجبی،سید محمد سلیمان پناه واکبر میرسپاه (1389/1373 ) درآمدی به جامعه شناسی اسلامی 1 : تاریخچه جامعه شناسی ، ، پژوهشگاه حوزه و دانشگاه، تهران ، سمت ،فصول 1 و2 ،صص 42-137 .

+ نوشته شده در  سه شنبه بیست و هفتم آبان 1393ساعت 10:43  توسط نجاتی حسینی   | 

میعاد با حسین بن علی

حسین وارث آدم

 دکتر علی شریعتی

 و حسين (ع) با همه هستي‌اش آمده است تا در محكمه جنايت تاريخ به‌ سود كساني كه هرگز شهادتي به سودشان نبوده است و خاموش و بي دفاع مي‌مردند، شهادت بدهد. اكنون محكمه پايان يافته است و شهادت حسين (ع) و همه عزيزانش و همه هستي‌اش با بهترين امكاني كه در اختيار جز خدا هست، رسالت عظيم الهي‌اش را انجام داده است

«آنها كه رفتند، كاري حسيني كردند، و آنها كه ماندند، بايد كاري زينبي كنند، وگرنه يزيدي‌اند»

 


ادامه مطلب
+ نوشته شده در  یکشنبه یازدهم آبان 1393ساعت 20:50  توسط نجاتی حسینی   | 

درسگفتار

دانشگاه تهران - دانشکده علوم اجتماعی

درس :  تاریخ تفکر اجتماعی در اسلام

جلسه ششم آبان ماه 93

nejati.hosseini@gmail.com

برخی دیگر ازملاحظات نظری- روشی  و تاریخی – تمدنی

***

آ)‌ کم رمقی امراجتماعی

{درزیست جهان مسلمین }

ب)‌ سیطره امرسیاسی - حقوقی بر امراجتماعی  در هر دو وجه نظری و تجربی آن

{درزیست جهان مسلمین}

ج)‌ کم فروغی پرداختن به زیست جهان مسلمین

{از سوی اندیشه ورزان مسلمان و غربی }

د)‌ گستره چند فرهنگی  دراندیشه ورزی اجتماعی مسلمین

{عثمانی،عربی،فارسی،هندوپاکستانی}

ه)‌ گستره چند عقیدتی  دراندیشه ورزی اجتماعی مسلمین

{سنی/شیعی وفرقه های منشعب تبعی}

و)‌ گستره چند عصری دراندیشه ورزی اجتماعی مسلمین

{عصرسنت/عصرمدرنیته /عصرپست مدرنیته }

ز)  گستره چند متنی دراندیشه ورزی اجتماعی مسلمین

{متون فقهی، فلسفی،ادبی،علمی،تاریخی،جغرافیایی}

***

سنتز بحث

نسبت محتوای معرفتی تاریخ تفکراجتماعی در اسلام  با سه گانه :

فلسفه اجتماعی / دانش اجتماعی/  نظریه اجتماعی

***

+ نوشته شده در  شنبه دهم آبان 1393ساعت 8:31  توسط نجاتی حسینی   | 

نقشه درس

* توضیح  ضروری

با توجه به  درخواست اضطراری دانش جویان محترم گروه  جامعه شناسی (‌مقطع کارشناسی )‌

مبنی بر گذراندن درس تاریخ تفکر اجتماعی در اسلام با این جانب 

به این وسیله  تاریخ مورد توافق کلاس روز های سه شنبه ساعت 16-18 خواهد بود .

ضمنا نقشه درس نیز به شرح زیر است.

با تشکر از حسن نظر دانش جویان محترم

س.م.نجاتی حسینی

26-7-932


ادامه مطلب
+ نوشته شده در  شنبه بیست و ششم مهر 1393ساعت 11:41  توسط نجاتی حسینی   | 

سوالات ازمون تاریخ تکوین علوم اجتماعی

*تعداد  دانشجویان  36  ** تاریخ امتحان : 19- 3- 93/ ساعت  5/10

امتحان پایان ترم نيمسال دوم   سال تحصيلي 93-92

دانشگاه تهران دانشکده علوم اجتماعی

درس : تاریخ تکوین علم اجتماعی

مدرس : سید محمود نجاتی حسینی

تعدادواحد : 3

رشته تحصيلي :  ارتباطات  اجتماعی

مشخصه درس :61-175-01-31

مدت زمان امتحان : 120 دقيقه


ادامه مطلب
+ نوشته شده در  پنجشنبه بیست و دوم خرداد 1393ساعت 0:53  توسط نجاتی حسینی   | 

درسگفتار

 

درسگفتار علم سیاست – دانشگاه تهران : 5 خرداد  93

*اندیشه سیاسی در اسلام : معیارهای  شناختی


ادامه مطلب
+ نوشته شده در  دوشنبه پنجم خرداد 1393ساعت 9:53  توسط نجاتی حسینی   | 

درسگفتار

 

درسگفتار  علم سیاست  - دانشگاه تهران  : 29 اردیبهشت 93

(الف )  امر سیاسی رادیکال : به تعبیر ژاک رانسیر و آلن بادیو (و احتمالا سایر نو آلتوسری ها)


ادامه مطلب
+ نوشته شده در  دوشنبه بیست و نهم اردیبهشت 1393ساعت 11:12  توسط نجاتی حسینی   | 

درسگفتار

 

درسگفتار تاریخ تکوین علوم اجتماعی -  دانشگاه تهران/  21 اردیبهشت 93 – دانشکده علوم اجتماعی

*در باره  منطق  اجتماعی مارکس


ادامه مطلب
+ نوشته شده در  دوشنبه بیست و نهم اردیبهشت 1393ساعت 11:5  توسط نجاتی حسینی   | 

درسگفتار

درسگفتار تاریخ تکوین علم اجتماعی

 7 اردیبهشت93  - دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه تهران

*علم مهندسی اجتماعی اگوست کنت II

A ) نظریه جامعه صنعتی


ادامه مطلب
+ نوشته شده در  سه شنبه دوم اردیبهشت 1393ساعت 21:15  توسط نجاتی حسینی   | 

درسگفتار

درسگفتارهای علم سیاست / دانشگاه تهران

دانشکده علوم اجتماعی - 25فروردین 93

*حاکمیت ، نظم ، قانون ، عدالت 


ادامه مطلب
+ نوشته شده در  یکشنبه بیست و چهارم فروردین 1393ساعت 10:50  توسط نجاتی حسینی   | 

درسگفتار

درسگفتارهای علم سیاست  [دانشگاه تهران: فروردین1393 ]

* امر سیاسی و امر حکومتی :بازخوانی برخی تعابیر کلیدی

**الف) وجوه امر سیاسی the political


ادامه مطلب
+ نوشته شده در  یکشنبه بیست و چهارم فروردین 1393ساعت 10:47  توسط نجاتی حسینی   | 

درسگفتار

درسگفتار تاریخ تکوین علوم اجتماعی

( دانشگاه تهران - فروردین 93)

*ریشه های روشن گری علم اجتماعی

1.افزوده های فیلوزوف های روشن گری  به علوم انسانی مدرن

[عقل گرایی(راسیونالیزم)+تجربه گرایی(آمپیریزم)+علم گرایی (سیانتیزم)+ عام گرایی (اونیورسالیزم)+ فرد گرایی (اندیوایدوالیزم)+ آزادی گرایی (لیبرالیزم)+ عرفی گرایی (سکولاریزم)+نسبی گرایی(رلایتیویزم)+ پیشرفت گرایی(پروگرسیزم)+رواداری  و مداراگرایی (تولرانسیزم)+کثرت گرایی (پلورالیزم) ]


ادامه مطلب
+ نوشته شده در  یکشنبه بیست و چهارم فروردین 1393ساعت 10:41  توسط نجاتی حسینی   | 

کلاس مستمع ازاد

اطلاعیه

به همت  و دعوت

انجمن علمی دانشجویی ارتباطات اجتماعی دانشگاه تهران - دانشکده علوم اجتماعی

کلاس مستمع ازاد

تکوین علوم اجتماعی

روزهای دوشنبه از ساعت 13 تا 14 در کلاس 305

برگزار می شود  

مدرس :

سید محمود نجاتی حسینی

+ نوشته شده در  سه شنبه ششم اسفند 1392ساعت 12:41  توسط نجاتی حسینی   | 

انالیز نمرات فلسفه علوم اجتماعی دانشگاه تهران



انالیز نمرات ازمون فلسفه علوم اجتماعی

دانشگاه تهران

کارشناسی ارتباطات اجتماعی

ترم مهر 92

N=34

درصد

فراوانی

نمره

6

2

18

20/5

7

17

23

8

16

20/5

7

15

18

6

14

3

1

13

6

2

12

3

1

10

+ نوشته شده در  یکشنبه ششم بهمن 1392ساعت 11:13  توسط نجاتی حسینی   | 

انالیز نمرات فلسفه علوم اجتماعی دانشگاه ازاد


انالیز اماری نمره ازمون فلسفه علوم اجتماعی

ارشد جامعه شناسی و پژوهش اجتماعی

دانشگاه ازاد- ترم مهر92

n=29))

نمره

فراوانی دانشجویان

درصد

18

1

3

17

3

10

13

3

10

16

4

14

15

5

17

14

6

21

12

7

24

*نمرات  نیزهفته آینده وارد سایت خواهد شد.

+ نوشته شده در  پنجشنبه سوم بهمن 1392ساعت 13:29  توسط نجاتی حسینی   | 

در باره تدریس فلسفه علوم اجتماعی - متن مصاحبه

نوشتار زیر  متن مصاحبه این جانب با ماهنامه "سوره اندیشه" ( حوزه هنری سازمان تبلیغات اسلامی )  است که با عنوان :

فراتر از علوم اجتماعی، تاریخ و فلسفه : در باره تدریس فلسفه علوم اجتماعی 

در بخش علوم انسانی - ضمیمه اسفار این ماهنامه ( شماره 68-69 / اردی بهشت و خرداد 1392 صص 36 و 37 ) امده است .

***


ادامه مطلب
+ نوشته شده در  سه شنبه هفدهم دی 1392ساعت 17:44  توسط نجاتی حسینی   | 

علم و دین - متن مصاحبه

* مطلب زیر در نشریه انجمن علمی ارتباطات دانشگاه تهران

(سال سوم/ شماره 31 / یکشنبه 1 دی 1392 / ویژه نامه اربعین حسینی  / صص 23 و 24 )

منتشر شده است .

***

متن گفتگوی درخواستی مجله انجمن علمی دانشجویی ارتباطات دانشگاه تهران – دانشکده علوم اجتماعی

ویژه نامه "علم ، دین و رسانه" آذر 92

سید محمود نجاتی حسینی

[مدیر بخش جامعه شناسی دین – موسسه مطالعات و تحقیقات اجتماعی دانشگاه تهران]

*** 

سوال 1 : نسبت علم و دین  در جامعه مدرن

در این زمینه  دست کم می توان از 3 منظر تخصصی قابل مناقشه یاد کرد:


ادامه مطلب
+ نوشته شده در  پنجشنبه دوازدهم دی 1392ساعت 19:42  توسط نجاتی حسینی   | 

برای پیامبر ص

*خطبه حضرت امیر ع هنگام غسل دادن رسول الله ص

((پدر و مادرم فدای تو باد ای پیامبر خدای ص؛

با مرگ تو رشته ای برید که درمرگ جزتو کسی  چنان ندید؛

پایان یافتن دعوت پیامبران و بریدن خبرهای آسمان ؛

 چنان که مرگت دیگر مصیبت زدگان را به شکیبایی واداشت ؛

و اگر نه این است که به شکیبایی امر فرمودی ، و از بیتابی نهی کردی ،

اشک دیده را با گریستن بر تو به پایان می بردیم؛

و درد هم چنان بی درمان می ماند؛

و این زاری و بی قراری در فقدان تو اندک است ؛

لیکن مرگ را باز نتوان گرداند، و نه کس را از آن توان رهاند؛

پدر و مادرم فدای تو باد ای پیامبر خدای ص؛

ما را در پیشگاه پروردگارت به یادآور و درخاطرخود نگاه دار)).

[نهج البلاغه / ترجمه مرحوم  سید جعفر شهیدی ، خطبه 235 ،ص 266 ]

+ نوشته شده در  سه شنبه دهم دی 1392ساعت 11:40  توسط نجاتی حسینی   | 

درسگفتار

درسگفتار فلسفه علوم اجتماعی دانشگاه تهران (یک دی 92 )

* دو پرسش کلیدی انتقادی  از"آرای مرتبط با علم دینی"

** اشاره رئوس برخی از این مباحث در آخرین جلسه کلاس (یک شنبه اول دی 92 دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه تهران) به مجمل گفته شد .

اینک تفصیل مدون آن ها  و البته با اضافات جدیدتر در این جا برای استفاده دانش جویان می آید.امید آن که مثمر ثمر واقع شود.


ادامه مطلب
+ نوشته شده در  دوشنبه نهم دی 1392ساعت 10:22  توسط نجاتی حسینی   | 

یادداشت

یادداشت کلاسی فلسفه علوم اجتماعی

( دانشگاه تهران دانشکده علوم اجتماعی 10 آذر1392 )

*در باره علم و دین: چالش فلسفه علم و فلسفه دین و تسری آن به فلسفه علوم انسانی

  (1 ) نسبت علم و دین در منظر فلسفه  غربی


ادامه مطلب
+ نوشته شده در  شنبه نهم آذر 1392ساعت 11:26  توسط نجاتی حسینی   | 

مطالب قدیمی‌تر